Ev Tarzları Serisi İftiharla Sunar: 1. Tudor Evleri

Güncelleme tarihi: 9 May 2021


Başlıktan da anlaşıldığı üzere, yazacak olduğum ilk seri ile sizlerle birlikteyim. Serimizde ilk olarak sizlerle tarihsel sıralaması itibariyle Tudor evleri ile başlayacağım. Bu tarzın tarihini, detaylarını ve örneklerini paylaşacağım.


Tudor evleri ismini Tudorlardan almıştır. 1485 ve 1603 yıllarında İngiltere’ye hükmeden Tudorlar peşlerinde bu mimari tarzı bırakmıştır. Bu dönemin evleri siyah ahşap dikmelerin yanı sıra beyaz dolgu panellerle tanımlanırlar. Tabii bu tarz can istendi diye uygulanmayıp, eldeki mevcut malzemelerin kullanılması esas alınarak oluşturulmuştu.


Coğrafi konum itibariyle ahşaba erişmek kolaydı, dolgu paneller, çubuklar ve çamurdan yapıldığı için ucuza mal oluyordu. Daha özenli kimi binalarda bu dolgular başakörgü desenli tuğla paneller de görülmekteydi.

Asıl Tudor evleri 15. ve 16. yüzyıllarda inşa edilenlerle sınırlıdır. Tudor canlandırma ya da “yalancı tudor” diye tabir edebileceğimiz mimarlık, 19. yüzyılın sonlarına doğru yapılmış ve günümüze kadar gelmiştir. Bunu yaparken Tudor evlerinin estetik ögelerini güncel yapım teknikleri ile harmanlamışlardır. Tudor canlandırmalarının en belirgin özelliği, koyu ahşap dikmelerdir. Bu ahşap elemanlar artık taşıyıcı olarak kullanılmaz. Tudor canlandırmalarında koyu ahşap, tezyin ögesi olarak duvara yapıştırılır ve aralarına alçı eklenip beyaza boyanır.


Tudor evlerini tanımak için ipuçları;

Dik eğimli çatılar, cephe bitimlerinin içerisinde ve pencerelerin üstünde görebileceğimiz kemerler, baca çıkıntıları… Bir dakika, bu ipuçlarını biraz açmak istiyorum.

Şöyle başlayalım;





Baca Çıkıntıları

Tudor evlerinde gördüğümüz geniş baca çıkıntıları dönemin birer statü simgeleriydi. Bu özellik evde kapalı bir şömine olduğunu ifade ediyordu. Bu bacalar sıklıkla süslemeli şekilde yapılıyordu.





Genişleme Etkisi

Tudor evlerinin pek çoğu üst katları alt katlarına oranla daha geniştir. Bu genişleme, alt katın duvarlarından dışarı doğru çıkmış olan geniş kirişler sebebiyle olur. Bazı örneklerde de bindirmelik adı verilen ahşap destekler görülür; fakat sıklıkla bu destekler taşıyıcılık değil dekoratif amaca hizmet eder.



Ahşap İskelet

Zaten bu ahşap iskeletli Tudor evleri, radikal bir şekilde diğer ev tarzlarından kendini ayrıştırıyor. İster yarım ister tam ahşap çatılmış şekildedir. Bu yapı tekniğine “hımış” adı verilir. Bu iskeletin arası dal örgü adıyla bilinen çamur ve kireç sıvalı tahta çubuklar veya tuğlalardan panellerle doldurulur.


Küçük Camlı pencereler

Camcılık henüz yeni geliştiği için o dönemde sadece renksiz, küçük ve saydam camlar yapılabiliyordu. Küçük şeritlerle birbirine eklenip üretilen pencerelerle bu sorun da çözülmüş oldu.




Tablalı Kapılar

Sunta ve kontrplak gibi malzemeler o zamanlarda henüz olmadığı için bu tablalar ağaçtan yapılıyordu. Tudor evlerinde kapılar çok tablalıydı. Bunun sebebi küçük ahşap profiller kullanıldığı için bu ahşapların birleştirilerek meydana gelmesi zorunluluğundan böyledir. Kasası ise kalas ve tablalarından oluşmaktadır.



Cumba Tipi Pencereler

Çoğu Tudor mülkü küçük camlı pencerelerden oluştuğu için pek fazla ışık almazdı. Bunun bir diğer nedeni de evdeki pencere sayısına göre ödenen pencere vergileriydi. Sonrasında çareyi genişletilmiş cumba tipi pencerelerde buldular. Çok sayıda camı birleştirerek tek bir pencere açıklığı yarattılar.


Sundurmalar

Tudor evlerindeki sundurmalarda evin çatısına uymak için ağırlıklı olarak dik eğimli bir çatı tercih edilir. Üzeri de evin çevresinde bulunması en kolay malzeme hangisiyse ona göre kiremit, arduvaz (kayağan taşı) veya sazla örülür.



İç Mekan Tasarımları

Tudor evlerinin iç mekanlarında odak noktaları hep şömineydi. Evlerin çoğunda yalın ve süslemesiz tasarımlar görülürken, varlıklı kesimin evinde de bir o kadar zanaatkar işleriyle doluydu. Bu işleri sergilemek için oldukça vitrin kullanırlardı.



Konuyu bayağı bir açtık. Tudor evlerine artık nispeten hakimiz. Peki örnekleri neler? Bildiklerimizi pekiştirmenin tam sırası.